Liga kup: Kup za profesionalne klubove

Liga kup je drugo po rangu kup takmičenje u Engleskoj, odmah iza znatno popularnijeg FA kupa. Liga kup Engleske osnovan je 1960. godine i postoji više od šest decenija. Pravo učešća u njemu imaju svi profesionalni timovi iz prve četiri lige Engleske. U njemu se svake sezone nadmeću ukupno 92 tima iz Premijer lige, Čempionšipa, Lige 1 i Lige 2. Pobednik Liga kupa stiče pravo učešća u Ligi Konferencija naredne sezone.

Sezona počinje u avgustu i završava se u februaru ili martu, za kada je zakazano finale koje se igra na najvećem engleskom stadionu, Vembliju.

Utakmice Liga kupa igraju se preko nedelje i jedino se finale igra u nedelju. Liga kup se sastoji od sedam rundi i u svakoj rundi se igra po jedan meč, izuzev polufinala koje se igra na dve utakmice. Pored klubova iz Engleske, u u takmičenju učestvuju i ekipe iz Velsa koje učestvuju u engleskom fudbalskom sistemu.

U narednim redovima upoznaćemo vas sa istorijom ovog takmičenja i njegovim formatom, takođe, možete pročitati tekstove i o druga dva engleska kupa – FA kupu i EFL Trofeju.

Liga kup: Nastanak i razvoj

Kao što je pomenuto, Liga kup osnovan je 1960. godine i postoji više od šest decenija. Pravo učešća u njemu imaju svi profesionalni timovi iz prve četiri lige Engleske. U njemu se svake sezone nadmeću ukupno 92 tima iz Premijer lige, Čempionšipa, Lige 1 i Lige 2. Pobednik stiče pravo učešća u Ligi Konferencija naredne sezone.

Ideja da se osnuje još jedno takmičenje u Engleskoj, pored FA kupa, javila se 50-ih godina prošlog veka.

Čelnici Fudbalske Asocijacije Engleske želeli su da pokretanjem još jednog takmičenja omoguće timovima da povećaju prihode, a isto tako osnivanje još jednog takmičenja bio bi odgovor UEFA na pokretanje Kupa šampiona koji je polako postajao izuzetno popularan.

Uvođenje reflektora kod većine klubova otvorilo je mogućnost pokretanja Liga kupa, jer su se tokom vikenda igrali ligaški mečevi i utakmice FA kupa, tako da nije bilo moguće organizovati još jedno takmičenje čije će se utakmice igrati tokom vikenda.

Posle dugog zasedanja i dugih dogovora, odlučeno je da za sezonu 1960/61 krene novo takmičenje koje će se zvati “Football League Cup” i koje će se igrati preko nedelje. Prvih sezona engleski Liga kup nije privukao veliku pažnju i mnogi su smatrali da je njegovo osnivanje bilo greška.

Jači i trofejni klubovi iz Engleske su odbijali da učestvuju u njemu, poseta je bila tek oko 10 hiljada navijača po utakmici, što je tada bilo na nivou trećeg ranga takmičenja i često se dešavalo da ekipe iz nižih liga doguraju do finala ili čak i da osvoje takmičenje.

Prvi osvajač je bila Aston Vila, koja je tih godina bila jedan od trofejnih klubova u Engleskoj i u prvom finalu plasirao se Roteram Junajted, koji je tada bio drugoligaš. Već naredne sezone trofej je osvojio Norič, član druge lige Engleske.

U prvim godinama osvajači bili su mahom timovi koji do tada nisu imali trofeje u svojim vitrinama.

Sezona	Osvajač
1960/61	Aston Vila
1961/62	Norič Siti
1962/63	Birmingem Siti
1963/64	Lester Siti
1964/65	Čelsi
1965/66	Vest Bromvič Albion
1966/67	Kvins Park Rendžers

U narednim godinama, nakon osnivanja, Liga kup je napredovao. Od 1967. godine u finalu je igran jedan meč, umesto dotadašnja dva, i finale je igrano na najvećem engleskom stadionu Vembliju.

Isto tako, Fudbalska Asocijacija Engleske uspela da dogovori sa UEFA da pobedik dobije mesto u Kupu pobednika kupova, što je mnogo podiglo važnost ovog takmičenja, te su i jači klubovi Engleske počeli da se takmiče u njemu.

Od sezone 1971/72 učešće je postalo obavezno za sve profesionalne klubove u Engleskoj.

Raspored takmičenja

Liga kup počinje u avgustu mesecu i traje punih sedam meseci do februara ili marta, za kada je zakazano finale.

U njemu se takmiče svi profesionalni timovi iz prva četiri ranga engleskog fudbala, njih ukupno 92. U avgustu je na programu prva runda u kojoj igraju samo timovi iz druge, treće i četvrte engleske lige. Premijerligaši su oslobođeni učešća u prvoj rundi.

Ekipe iz najjačeg ranga Engleske započinju takmičenje od druge runde. Ali ne sve. U drugoj rundi se priključuju premijerligaši koji se ne takmiče u Evropi. Onih sedam timova koji su obezbedili plasman u nekom evropskom takmičenju ne igra prva dve runde, već kreću od treće runde, koja je na programu u septembru.

Liga kup Engleske ima četiri runde, nakon čega sledi četvrtfinale, polufinale i finale. U svakoj rundi, do polufinala, igra se samo jedna utakmica, dok se u polufinalu igraju dva meča. Ukoliko posle 90 minuta ne bude pobednika, odmah se pristupa izvođenju penala. U polufinalu se igraju produžeci ako posle dva meča i 180 minuta rezultat bude nerešen.

Finale se igra na 90 minuta + 30 minuta produžeci, potom i penali, ako bude bilo potrebe. Finalna utakmica igra se od 1967. godine na kultnom engleskom stadionu Vembliju.

Raspored rundi:

• Prva runda – avgust
• Druga runda – avgust
• Treća runda – septembar
• Četvrta runda – oktobar
• Četvrtfinale – decembar
• Polufinale – januar
• Finale – februar

Liga kup rezultati

Kao i svako kup takmičenje na svetu, tako i engleski liga kup zna da ima interesantne i čudne rezultate. U prvim godinama često se dešavalo da ekipa iz druge lige dođe do finala i osvoji ga.

Prvi drugoligaš finalista bila je ekipa Roterama, dok je prvi osvajač iz druge lige bio Norič Siti. Takođe, imali smo slučaj, verovatno i najjedinstveniji u svetu fudbala, da je Bredford Siti, tada član četvrte engleske lige, stigao do finala u sezoni 2012/13, gde je kasnije poražen od Svonsija.

Liga kup obično donose dosta golova, jer menadžeri vole da ga koriste kako bi promešali svoje ekipe i odmorili neke važnije igrače. Poslednjih godina često smo imali zanimljive rezultate i sezone gde je prosek golova po meču bio preko tri.

• 2016/17 – 3,09 golova po meču
• 2017/18 – 2,97
• 2018/19 – 3,06
• 2019/20 – 2,47
• 2020/21 – 2,77
• 2021/22 – 2,78

Karabao kup: Kako se ime menjalo kroz istoriju?

Liga kup u svojih prvih dvadeset godina postojanja nije imao sponzora i zvao se jednostavno “Football League Cup”.

Međutim, kako su sponzori postali neophodni i fudbal počeo polako da postaje komercijalni sport, od sezone 1981/82 ovo takmičenje je pronašlo svog prvog sponzora po kome je počelo da nosi ime. Prvi sponzor takmičenja bio je Milk Marketing Board i po njemu takmičenje se zvalo Milk Cup. Sponzor je čak dizajnirao i svoj trofej.

Od tada, pa sve do dana današnjeg, Liga kup Engleske svake sezone ima sponzora i od 1981. godine jedino tokom 2016/17 sezone ovo takmičenje je bilo bez sponzora.

Od 2017. godine sponzor Liga kupa je kompanija sa Tajlanda “Carabao”, koja se bavi proizvodnjom energetskih pića i po kojoj takmičenje nosi ime. Iz tih razloga ovo takmičenje se zove Karabao kup.

Svi sponzori tokom istorije:

Godina	Sponzor	Ime
1960/61 do 1980/81	Bez sponzora	Football League Cup
1981/82 do 1985/86	Milk Marketing Board	Milk Cup
1986/87 do 1989/90	Littlewoods	Littlewoods Challenge Cup
1990/91 do 1991/92	Rumbelows	Rumbelows Cup
1992/93 do 1997/98	Coca-Cola	Colca Cola Cup
1998/99 do 2002/03	Worthington’s	Worthigton Cup
2003/04 do 2011/12	Molson Coors/Carling	Carling Cup
2012/13 do 2015/16	Capital One	Capital One Cup
2016/17	Bez sponzora	EFL Cup
2017/18 do danas	Carabao Energy Drink	Carabao Cup

Liga kup osvajači

U prvim godinama svog postojanja engleski Liga kup nije bio atraktivan najjačim klubovima iz Engleske koji su na sve načine izbegavali da se u njemu nadmeću. Manji klubovi, koji do tada u svojoj istoriji nisu imali trofeje, iskoristili su to i uspeli su da se u malo slabijoj konkurenciji domognu pehara u Liga kupu.

Međutim, kako je Liga kup dobio mesto u koje vodi u Evropi i finale koje se igra na kultnom stadionu Vembliju, tako su i najjači klubovi Engleske počeli ozbiljnije da ga shvataju. Liverpul je najtrofejniji klub u Liga kupu sa 10 osvojenih titula. Crveni su još četiri puta igrali u finalima. Najveću dominaciju imali su tokom 80-ih godina kada su osvojili četiri uzastopna trofeja.

Iza Liverpula, na drugom mestu, nalazi se Mančester Siti sa osam titula. Građani poslednjih godina dominiraju ovim takmičenjem. Sve do 2014. godine imali su samo dve titule osvojene još tokom 70-ih godina, a sada već imaju osam. Od 2014. godine, Mančester Siti je čak šest puta osvajao Liga kup i postao drugi najuspešniji klub u takmičenju.

Mančester Junajted je treći najuspešniji klub sa šest trofeja, a dva kluba dele četvrto mesto sa po pet trofeja. To su Čelsi i Aston Vila. Čelsi je poslednji trofej osvojio 2015. godine, dok Aston Vila skoro tri decenije čeka trofeja u ovom takmičenju.

Totenhem Hotspur i Notingem Forest osvajali su Liga kup po četiri puta, s tim što Totenhem ima čak pet poraza u finalima. Kada govorimo o njima, najviše poraza u finalima Liga kupa ima Arsenal, čak šest. Tobdžije imaju samo dva trofeja u Liga kupu i poslednji su osvojili još davne 1993. godine.

Od osnivanja Liga kupa 23 različita kluba su uspela da osvoje trofej u ovom takmičenju i još 13 njih da zaigra u finalu.

Lista titula u engleski liga kup:

1. Liverpul – 10 trofeja
2. Mančester Siti – 8
3. Mančester Junajted – 6
4. Aston Vila, Čelsi – 5
5. Totenhem, Notingem Forest – 4
6. Lester Siti – 3
7. Arsenal, Norič Siti, Birmingem, Vulverhempton – 2
8. VBA, Midlzbro, KPR, Lids, Stouk, Luton, Šefild Venzdej, Svindon, Oksford, Blekburn, Svonsi, Njukasl – 1

Nagradni fond

Engleski Liga kup nije toliko popularan kup kao FA kup, koji je istorijski mnogo važniji engleskim klubovima i navijačima.

Pored toga, novac od nagrada u FA kupu daje Fudbalska Asocijacija, dok novac za nagradne u Liga kupu daje Fudbalska liga, organizacija koja pod svojim okriljem ima drugu, treću i četvrtu ligu Engleske.

Naredne u Liga kupu nisu toliko atraktivne, ali je i pored toga Liga kup dosta važan i klubovima znači trofej osvojen u njemu. Ne samo klubovima, već i navijačima, igračima i trenerima.

Ukupan nagradni fond Liga kupa je samo oko milion i po funti. Pobednik dobija 100,000, dok gubitniku finala pripada 50,000 funti. Poraženi timovi u polufinalu dobijaju po 25,000.

• Osvajač – 100,000 funti
• Poraženi u finalu – 50,000
• Polufinale – 25,000
• Četvrtfinale – 25,000
• 4. Runda – 15,000
• 3. Runda – 10,000
• 2. Runda – 7,000
• 1. Runda – 5,000

Liga kup je jedno ujednačeno takmičenje

Osnovan kao treće takmičenje u Engleskoj, Liga kup nije bio popularan u svojim prvim godinama i javno mišljenje je bilo da je njegovo osnivanje bilo nepotrebno. Međutim, Liga kup Engleske je postao veoma popularan i za klubove i navijače, kako je ulog povećan i pobednik je dobio mesto u Evropi.

I dalje je Liga kup tek treće takmičenje u Engleskoj, iza prvenstva, FA kupa, a timovima koji igraju Evropu, tek četvrto. Ipak, njegov trofej ima veliki značaj i svi klubovi koji učestvuju u njemu žele da se domognu finala i utakmice na Vembli stadionu.

Liga kup nam godinama donose mnogo uzbuđenja, sjajne priče i mnogo golova i drame. To je jedno od retkih takmičenja gde su ekipe iz nižih liga upisivale sjajne rezultate.